ნატიფი სტრუქტურის მუდმივობა ეჭვქვეშ დააყენეს

 ნატიფი სტრუქტურის მუდმივა არის ორი ენერგიის თანაფარდობა:
1.ენერგიისა, რომელიც საჭიროა ორ ელექტრონს(ეს ყველაზე მცირე მუხტის მქონე სტაბილური ნაწილაკია) შორის ელექტრული ურთიერთგანზიდვის ძალის დასაძლევად, მათი ერთმანეთთან მიახლობით უსასრულობიდან გარკვეულ s მანძილამდე, და
2. ფოტონის ენერგიისა ტალღის სიგრძით 2πs.
 კვანტურ ელქტროდინამიკაში თხელი სტრუქტურის მუდმივას აქვს ურთიერთქმედების კონსტანტის მნიშვნელობა, რომელიც ახასიათებს ელექტრულ მუხტებსა და ფოტონებს შორის ურთიერთქმედების ძალას. მისი მნიშვნელობის თეორიულად წინასწარმეტყველება შეუძლებელია, ამიტომ იყენებენ ექსპერიმენტებით მიღებულ მონაცემებს. თხელი სტრუქტურის მუდმივა ერთ-ერთია, სტანდარტულ მოდელში და ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკაში, არსებულ 20 უცნაურ “გარე პარამეტრთა” შორის.
 ფიზიკოსებს ყოველთვის აინტერესებდათ, მართლაც მუდმივია თუ არა თხელი სტრუქტურის მუდმივა, ანუ სამყაროს არსებობის მანძილზე მას ჰქონდა თუ არა ყოველთვის ასეთი მაჩვენებელი. ზოგიერთი თეორეტიკოსი თვლის, რომ ეს ასე არ არის. ამ საკითხის ექსპერიმენტულმა შემოწმებამ, მათ შორის შორეული ვარსკვლავების სპექტრული ხაზების და ბუნებრივი ატომური რეაქტორის(ოკლო,აფრიკა) კვლევით, თხელი სტრუქტურის მუდმივას მაჩვენებელში ვერანაირი ცვლილება ვერ აღმოაჩინა.
 ასტრონომული  დაკვირვებების მეთოდების გაუმჯობესება საშუალებას იძლევა ვივარაუდოთ, რომ α, შესაძლებელია, დროთა განმავლობაში იცვლიდა თავის მნიშვნელობას. თუმცა კვაზარების უფრო დეტალურმა კვლევამ, რომელიც 2004 წლის აპრილში სპექტროგრაფ UVES-ის გამოყენებით ჩატარდა(ევროპის სამხრეთული ობსერვატორია,ჩილე,პარანალის მთა, 8,2 მეტრიანი ტელეკოპი), აჩვენა, რომ α-ს შესაძლებელი ცვლილება არ აღემატება 0,6 მემილიონედს უკანასკნელი 10 მილიარდი წლის განმავლობაში. იმის გამო, რომ  ეს შეზღუდვა ეწინააღმდეგება ადრინდელ მონაცემებს, საკითხი, არის თუ არა α მართლაც მუდმივი, ღიად რჩება.
ანთროპოცენტრული ახსნა
 ანთროპული პრინციპის მიხედვით თხელი სტრუქტურის მუდმივა იმიტომაა უცვლელი, რომ წინააღმდეგ შემთხვევაში არ იარსებებდა სტაბილური მატერია, შესაბამისად ვერ გაჩნდებოდა სიცოცხლე და მოაზროვნე არსებები. მაგალითად, ცნობილია, რომ α-ს 4%-ით მეტი მნიშვნელობა ხელს შეუშლიდა ვარსკვლავებში ნახშირბადის წარმოებას. სხვა მნიშვნელობის შემთხვევაში კი საერთოდ ვერ დაიწყებოდა თერმობირთვული რეაქციები ვარსკვლავების ბირთვბში.

კვაზარი მხატვრის წარმოდგენით.
 ფიზიკოსთა საერთშორისო ჯგუფმა, როგორც თვითონ ამტკიცებენ, თხელი სტრუქტურის მუდმივას ცვლილების(დრეიფი) ნიშნები აღმოაჩინა. მკვლევართა სტატია ჟურნალ Physical Review Letters-ში გამოჩნდა, მოკლედ კი ამის შესახებ ScienceNOW წერს.
 1998 წელს მეცნიერებმა ავსტრალიელი ჯონ უების ხელმძღვანელობით, შორეული გაზური ღრუბლების(გამოსხივების წყაროდ გამოიყენეს კვაზარი) შთანთქმის სპექტრის კვლევა ჩაატარა. დადგინდა, რომ 12 მილიარდი წლის წინ თხელი სტრუქტურის მუდმივა დღევანდელზე 0,001 პროცენტით მცირე იყო. 2004 წელს სხვა ჯგუფმა 23 მსგავსი ღრუბლის ანალოგიური ანალიზი ყველაზა დიდი ტელესკოპით(VLT,ESA) ჩაატარა და ვერანაირი ცვლილება ვერ აღმოაჩინა.
 ახალი კვლევის ჩარჩოებში უების ჯგუფმა იგივენაირად 153 გაზური ღრუბელი გამოიკვლია, რომლებიც კოსმოსის სხვა და სხვა რეგიონებში იმყოფებიან. მათ შეძლეს დაეფიქსირებინათ თხელი სტრუქტურის მუდმივას ვარიაციები არა მარტო დროის, არამედ სივრცული კოორდინატების მიხედვითაც. კერძოდ, სამხრეთ ნახევარსფეროს მიმართულებით, მუდმივას, წარსულში მეტი მნიშვნელობა ჰქონდა, ჩრდილოეთის მიმართულებით კი პირიქით.
 თვითონ მეცნიერები სიფრთხილით ლაპარაკობენ ამ შედეგებზე და აღნიშნავენ, რომ 100 პროცენტით არ არიან დარწმუნებულნი და დასკვნების გამოტანაც ჯერ ადრეა. ახალი შედეგები გააკრიტიკეს კოლეგებმაც(იმათაც, რომლებმაც ცვლილებები ვერ აღმოაჩინეს 2004 წელს). ისინი, შედეგების სხვა ჯგუფების მიერ ჩატარებული ექსპერიმენთებით დადასტურებას მოითხოვენ.

Leave a Reply

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *