კოსმოსური კატასტროფების კვალი და ”სვიფტი”

 შორეული კოსმოსიდან მოსული გამა-ანთებები – ვარსკვლავთა სიკვდილის დროს მომხდარ უმძლავრესი აფეთქება… თუ გალაქტიკური ცივილიზაციების ბირთვული ომები?

 სამყარომ, კოსმოსურ კატასტროფაზე, კოსმოსურივე თვალთახედვით, ძალიან ცოტა დრო გამოყო. შესქელებულმა გაზურ-მტვროვანმა ღრუბელმა სწრაფად მბუნავი ვარსკვლავი წარმოქნა, რომლის მასა ორმოცი მზის მასის ტოლფასია. რამდენიმე მილიონი წლის განმავლობაში მან წყალბადის მთელი თერმობირთვული საწვავი დაწვა და სულ უფრო მძიმე ელემნტების სწრაფად წვაზე გადავიდა. ჰელიუმი, ნახევარი მილიონი წელი ეყო, ნახშირბადი – რამდენიმე ათასი, ნეონი – ერთი წელი, სილიციუმი და გოგირდი – ათეულობით საათი. როცა თერმობირთვული საწვავის ბოლო მარაგიც ამოიწურა, ვარსკვლავის ცენტრში რკინის ბირთვი გაჩნდა(ამის მერე თერმობირთვული რეაქცია აღარ ხდება). შემდეგ, ყველაფერი წამებში მოხდა, ვარსკვლავის ბირთვი შეიკუმშა და აფეთქდა. გარე ფენები სივრცეში გაიფრქვა, ხოლო წიაღმა გრავიტაციული კოლაფსი(შიგნით ჩანგრევა, ჩაშლა) განიცადა, რაც შავი ხვრელის(1) გაჩენით დასრულდა.


სვიფტი, ანუ ყველზე სწრაფი.

 ეს ყველაფერი ვარსკვლავის გაქრობით(2) არ მთავრდება. მკვდარი ვარსკვლავის ეკვატორულ სიბრტყეში ზემკვრივი(10 მლნ. კგ/სმ3) და ზეცხელი(10 მლრდ. გრადუსი) პლაზმური დისკო წარმოიქმნა, რომელიც 1000 ბრუნი წამში სიჩქარით ტრიალებს. დისკოს შემადგენელი ნივთიერებები სპირალური ტრაექტორიებით შთაინთქმებოდა ხვრელის მიერ, ელექტრონებისა და პოზიტრონების გაჩენით, მათი სიჩქარე სინათლისას უახლოვდება. ამ ნაწილაკებმა ხვრელის გრავიტაციულ ”მკლავებს”, თავი ბრუნვის ღერძის გასწვრივ მოძრაობით დააღწიეს, პოლარულ ნაწილებში პლაზმური საფარი პრაქტიკულად არ არის. სულ ახლახანს ჩამოყალიბებულმა ხვრელმა ორი საწინააღმდეგო მიმართულების კოლოსალური ჭავლები – ჯეტები გაისროლა(3). ჯეტებში მოძრავმა დარტყმითმა ტალღებმა გიგანტური მაგნიტური ველები წარმოქმნა, სადაც ულტრარელატივუსტური(სინათ. სიჩქარით) ელექტრონები, პოზიტრონები  და პროტონები სპირალურ მორევში ჩაეხვია და უმძლავრესი გამა-იმპულსები გამოასხივა, ბრუნვის ამავე ხაზის გასწვრივ. პროცესი წამებში დამთავრდა, თუმცა გამონთავისუფლდა იმაზე 100-ჯერ მეტი ენერგია, რასაც მზე მთელი თავისი სიცოცხლის განმავლობაში გამოასხივებს. გაცივებასთან ერთად, ჯეტები უფრო გრძელი ტალღის ფოტონებს ასხივებდნენ(ჯერ რენტგენის, შემდეგ ულტრაიისფერი, ხოლო მერე ოპტიკურიც). გამა-ფოტონების უმძლავრესი ვიწრო ნაკადი სამყაროში მოქროდა და ნელნელა ფართოვდებოდა. მილიარდობით წლების მერე, ეს ნაკადი მზის სისტემის მესამე პლანეტამდეც მოვიდა…

Show Comments Hide Comments

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *