Posted by განახლდა: 16/09/2021
იმის გასარკვევად, თუ რა საფრთხეს გვიქმნიან ქარიშხლები, საჭიროა ვიცოდეთ, სად ჩნდებიან ისინი უფრო ხშირად. დედამიწის ეს რუკა 1851 წლიდან დაფიქსირებული ყველა ქარიშხლის გზებს გვიჩვენებს, რაც საკმაოდ შთამბეჭდავია. თუმცა, თუ დროში უკან წავალთ, მონაცემებში გამოტოვებულ ადგილებსაც წავაწყდებით. რუკაზე კარგად ჩანს, რომ ქარიშხლები (ან ციკლონები, ტაიფუნები, გაჩენის ადგილის მიხედვით) ჩვეულებრივ, ოკეანის თავზე ჩნდება. მათ აქ თბილი წყლის ორთქლი აძლევს ძალას.
რუკა ასევე გვიჩვენებს, რომ ქარიშხლები არასოდეს კვეთენ დედამიწის ეკვატორს, არც კი უახლოვდებიან მას. ისინი თავიანთ არსებობას კორიოლისის ძალას უნდა უმადლოდნენ, ეკვატორზე კი ეს ძალა ნულის ტოლია. კორიოლისის ძალა ქარიშხალთა გზებს ეკვატორის საწინააღმდეგო მხარეს ხრის. თუმცა, მონაცემთა არასრული რაოდენობა მთლიან სურათს ოდნავ ამახინჯებს. მიუხედავად იმისა, რომ ქარიშხლების გზები კვლავ სამეცნიერო დისკუსიის საგანია, უკვე აშკარაა, რომ უკანასკნელი რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში ძლიერი ქარიშხლები უფრო ხშირად და უფრო მაღალი ინტენსივობით წარმოიქმნება ატლანტის ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში. თანამედროვე დაკვირვებები გვაჩვენებს, რომ კლიმატის ცვლილების ფონზე, ქარიშხლები ხშირად გადიან „სწრაფი ინტენსიფიკაციის“ ფაზას, რაც მათ მოულოდნელად დამანგრეველს ხდის.
ამ გლობალურ პროცესებს პირდაპირი კავშირი აქვს ატმოსფერულ როსბის ტალღებთან. ისინი წარმოიქმნება კორიოლისის ძალის მოქმედების შედეგად: რადგან პლანეტა ბრუნავს, ჰაერისა და წყლის მასები არ მოძრაობს პირდაპირ ხაზზე, რაც ქმნის ამ მასშტაბურ ტალღურ მოძრაობებს. ეს გიგანტური, ზიგზაგისებური ნაკადები განსაზღვრავს, თუ როგორ მოძრაობს ციკლონური მასები პლანეტის გარშემო. როსბის ტალღები მოქმედებს როგორც „მესაჭე“: როდესაც ეს ტალღები იცვლის თავის ტრაექტორიას ან „იჭედება“ (ე.წ. blocking patterns), ქარიშხლები ხშირად ხვდებიან ხაფანგში და დიდხანს ატარებენ დროს ოკეანის თბილ წყლებზე, რაც მათ კიდევ უფრო მეტ ენერგიას აძლევს. შესაბამისად, საფრთხე არა მხოლოდ თავად ქარიშხლების რაოდენობაშია, არამედ მათ მიერ არაპროგნოზირებადი გზების არჩევაში, რაც პირდაპირ უკავშირდება როსბის ტალღების დინამიკას.