თქვენი სახლი კოსმოსური მტვრით არის სავსე

 ახლახანს ჩატარებული კვლევების მიხედვით, მტვრის 10 პროცენტი, რომელსაც ყოველკვირეულად სახლის დალაგებით ვებრძვით, კომეტებისა და ასტეორიდების ნაწილაკებია. მისი შემადგენელის ძირითდი ნაწილი იუპიტრის ოჯახის კომეტებზე მოდის. ეს ყინულისა და მტვრისაგან შემდგარი ობიექტები მზის გარშემო, იუპიტერის მახლობლად მოძრაობენ. სავარაუდოდ, ეს კომეტები მზის სისტემის შიგა რაიონებში, ნეპტუნის ორბიტის იქეთ მდებარე კოიპერის სარტყელიდან მოხვდნენ, სხვა კომეტებთან შეჯახებების გამო(მოკლედ მზის სისტემის შესახებ).

 დედამიწაზე მტვრის ცველა მეტეორიტულმა წვიმებმაც შეიძლება გამოიწვიონ. მაგალითად, ყოველწლიურ ნაკადებს – პერსეიდები და ლეონიდები, მაშინ ვხედავთ, როცა დედამიწა სვიფტ-ტუტლისა ტემპლ-ტუტლის კომეტებისს მტვროვან ნარჩენებში შედის. კომეტური მტვერი ძალიან მაღალი სიჩქარით მოძრაობს, ზოგჯერ 150 000 კილომეტრი საათში. ატმოსფერო მათ მოძრაობას ანელებს, ზოგჯერ ხახუნის ძალები ისეთი ძლიერია, რომ ნაწილაკები წვას იწყებენ(მეტეორიტული კვამლი: ღრუბლიანი გამოცანა).

 ნასა კოსმოსური მტვრის შესაგროვებლად საჰაერო ხომალდ ER2(სადაზვერვო თვითმფრინავი U2-ის გადაკეთებული ვერსია. სამგზავრო თვითმფრინავებზე ორჯერ მაღლა დაფრინავს)-ს რეგულარულად იყენებს.
შეგროვებული მტვრის ნაწილაკები მეცნიერებს კომეტების შერჩევითი შესწავლის საუკეთესო საშუალებას აძლევენ. ER2-ით მტვრის შეგროვება ნიმუშების მიღების ყველაზე უფრო იაფი ვარიანტია, კომეტებთან კოსმოსური ხომალდების გაშვებასთან შედარებით(კომეტებზე მონადირენი; Stardust; მისია ”ჰაიაბუსა”).

 კომეტები პირველად მტვერს შეიცავენ, რომლისგანაც მზის სისტემა წარმოიქმნა. მზიდან შორ მდებარე რეგიონები თავისებური მაცივრები არიან, სადაც მილიარდობით წლის ასაკის პირველადი მტვერია თავმოყრილი.

 ორგანული ნაერთები, ნახშირბად-წყალბადის კავშირის მქონე კომპონენტებს შეიცავენ, ისინი მთელს სამყაროში არიან მიმოფანტულნი. ერთ-ერთი ფუნდამენტური შეკითხვა კი სწორედ ამ ნაერთებს უკავშირდება: შეიძლება თუ არა მათზე სიცოცხლის აღმოცენება? ჯერ კიდევ უცნობია, როგორ გაჩნდა დედამიწაზე სიცოცხლე(ისევ სიცოცხლის წარმომავლობის შესახებ). თუ ის პირველადი ორგანული ნაერთებისგან გაჩნდა, მაშინ კომეტები და ასტეროიდები შეიძება მათი გადამტანები იყვნენ. იგივე ეხება წყალსაც. როგორ მოხვდა ეს უკანასკნელი დედამიწაზე, ასევე კომეტებისა და ასტეროიდების შესწავლით უნდა დადგინდეს(წყლის ერთი წყარო; “მიწიერი” წყალი კომეტაზე; მეტეორიტების ქიმიურმა მრავალფეროვნებამ მეცნიერები გააკვირა; ასტრონომებმა ორგანული ნაერთების ასტეროიდებზე ჩამოყალიბების უარყოფილი ჰიპოთეზის რეამინაცია მოახდინეს; ამინომჟავების კოსმოსური ”ფაბრიკა”; ადგილობრივი წარმომავლობა გამოირიცხოს…).

 თავის ახლახანს ჩატარებულ კვლევაში პროფესორი ნატალი სტარკი, წყალბადის, ნახშირბადის, აზოტისა და ჟანგბადის სხვადასხვა კავშირებს იკვლევდა, ნიმუშებში, რომლებიც ნასამ შეაგროვა. ამ კომპონენტებს შორის არსებული კავშირები მზის მიმართ მათი ჩამოყალიბების შესახებ იძლევიან ინფორმაციას, ანუ კომეტის შესახებც. მაგალითად, გადაიტანა თუ არა ოდესმე მაღალი ტემპერატურის ზემოქმედება, ანუ იმოგაზურა თუ არა მზესთან ახლოს. სად და როდის ჩამოყალიბდნენ სისტემის პლანეტები, როგორ შეიძლება საერთო სურათში წყლისა და ორგანული ნივთიერებების ჩასმა და ა.შ.(კომეტები; ასტეროიდები; უცხო კომეტები; უცხო სიცოცხლე).

Leave a Reply

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.