ირმის ნახტომი ალყაშია

 კაცობრიობის ცოდნა სამყაროს შესახებ ჯერ კიდევ ზედაპირულია. აი, პასუხი კითხვაზე, სად ვართ ჩვენ? ირმის ნახტომში, გიგანტური ბლინის ფორმის წარმონქამნი სპირალური მკლავებით, რომელშიც 100, 200 თუ 300 მილიარდი ვარსკვლავი და უფრო მეტი პლანეტა. მაგრამ სად მდებარეობს თვით ირმის ნახტომი?(ras.org.uk).

 ახლოს მდებარე(2,4 მლნ. სინ. წელი) სპირალურ ანდრომედასთან ერთად ირმის ნახტომი გალაქტიკათა ადგილობრივ ჯგუფში შედის. ამ უკანასკნელის 50-მდე წევრი ერთმანეთთან გრავიტაციით არის დაკავშირებული. ადგილობრივი ჯგუფის ზომა 3 მლნ. სინათლის წელია, თუმცა მის გარეთ არსებული ”მოსახლეობისა” და ახლო მეზობლების შესახებ ძალიან ცოტაა ცნობილი.

irmis alka 1
ჩვენი გალაქტიკის უახლოეს 20 მილიონი სინათლის წლის ზომის სივრცეში რიგი ელვარე გალაქტიკები მოიძებნება, რომლებიც რგოლს წარმოქმნის, რგოლის ცენტრში კი ირმის ნახტომია.

 ასტრონომმა მარშალ მაქქალიმ, იორკის უნივერსიტეტიდან(კანადა), ამ სიცარიელის შევსება გადაწყვიტა. მის ნამუშევარში, ჩვენიდან 35 მილიონი სინათლის წლის სივრცეში მდებარე ყველა ელვარე გალაქტიკა შედის.

 ”ყველა ელვარე გალაქტიკა 20 მლნ. სინათლის წლის რადიუსში, ჩვენის ჩათვლით, ”ადგილობრივ ფურცლზე” არის ორგანიზებული, დიამეტრით 34 მლნ. სინ. წელი და სიგანით 1,5 მლნ. სინ. წელი. ირმის ნახტომი და ანდრომედა, 12 დიდი გალქტიკით არის გარსშემოტყმული, ისინი 24 მლნ. სინ. წლის ზომის რკალზე არიან გამწკრივებული” – ამბობს მაქქოლი.

 ”ადგილობრივი ფურცლის” 14-დან 12 გალაქტიკა, ჩვენი და ახლო მეზობლის ჩათვლით, სპირალურებია, გაბრტყელებული დისკოებით. მათში ვარსკვლავთწარმოქმნა ისევ მიმდინარეობს. დარჩენილი ორი – ელიფსური გალაქტიკებია(1), დასრულებული ვარსკვლავთწარმოქმნელი პრიცესებით. ისინი ხსენებული რგოლის, რომელსაც მაქქოლი ”გიგანტების საბჭოს” უწოდებს, სხვადასხვა მხარეებზე მდებარეობს. მეცნიერთა ვარაუდით, ამ სტრუქტურებიდან ამოსული მატერია, თავის დროზე, ალბათ, ადგილობრივ ჯგუფს კვებავდა, ისეთი დისკოების წარმოქნაში ეხმარებოდა, როგორებიც ირმის ნახტომსა და ანდრომედას აქვს.

 ”გიგანტების საბჭოში”, ამბობს მაქქოლი, გალაქტიკების ბრუნვის მიმართულება პატარა რკალის გასწვრივ არის მიმართული. ეს, იგივე ირმის ნახტომისა და ანდრომედას გრავიტაციული ზემოქმედებით შეიძლება იყოს გამოწვეული. მით უმეტეს, რომ ადრე, ანდრომედა კიდევ უფრო დიდი იყო, მილიარდობით წლის წინათ, როცა სამყარო გაცილებით პატარა, ხოლო გალაქტიკებს შორის დისტანცია კი მოკლე იყო.

 ამავე დროს, ”გიგანტების საბჭოს” მსგავსი სტრუქტურის წარმოქმნას, მეცნიერი, ამ რეგიონში ბნელი მატერიის მაღალ კონცენტრაციას აბრალებს. ის, ჩვეულებრივი მატერიის მიზიდულობით თავმოყრის ცენტრად იქცა, რომლისგანაც მოგვიანებით გალაქტიკები ჩამოყალიბდა. ბნელი მატერიის განაწილება სამყაროში, (სარეცხი)ღრუბლის სტრუქტურას ჰგავს, ბრტყელი ”გვერდებით”, შემომფარგლავი ცარიელი სივრცეებით, ასტრონომის აზრით, კარგად აღწერს ”ადგილობრივი ფურცლის” წყობას.

Leave a Reply

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *