ღამის ცაზე მოციმციმე კინოსურა

 ყველამ კარგად იცით ღამის ცის ეს კაშკაშა ვარსკვლავი…

 ლაპარაკია კინოსურაზე, დედამიწასთან ყველაზე ახლო და ელვარე, პულსირებად ცვალებად ვარსკვლავზე. ის, სხვა სახელითაა ცნობილი – ”პოლარული” ვარსკვლავი.

პოლარული ვარსკვლავი ჩრდილოეთ პულუსის თავზე, დედამიწიდან 431 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს. ის ცეფეიდების კლასის კუთვნილი ზეგიგანტია. უფრო სწორედ რომ ვთქვათ, არასტანდარტული ცეფეიდია: მისი პულსაციები პერიოდულად მიილევა, ხოლო ვარსკვლავი უფრო ელვარე ხდება.

 მოგზაურთათვის პოლარული ვარსკვლავი კარგადაა ცნობილი, რადგან საუკეთესო ორიენტირია. საქმე იმაშია, რომ ის ღამის ცაზე პრაქტიკულად უძრავია და ზუსტად ჩრდილოეთისკენ მიუთითებს.

 სახელი მას ძველი ბერძნული მითოლოგიის გმირის, ნიმფა – კინოსურას საპატივცემულოდ შეარქვეს. ის თვით ზევსის ძიძა იყო, როცა ზევსი თავის მრისხანე მამას, კრონოსს ემალებოდა. ზევსმა, მადლიერების ნიშნად, კინოსურა ცაზე პატარა დათვის თანავარსკვლავედში მოათვსა.

 სინამდვილეში, პოლარული ვარსკვლავი სამმაგი ვარსკვლავური სისტემაა, და არა ერთი ვარსკვლავი. სისტემის ცენტრში მზეზე 2000-ჯერ ელვარე ზეგიგანტი პოლარის A მდებარეობს. პოლარის B საკმაო მანძილითაა დაშორებული პოლარის A-დან, ამიტომ მისი დანახვა დედამიწის ზედაპირზე განთავსებული ტელსკოპებითაცაა შესაძლებელი. რაც შეეხება მესამე, ჯუჯა კომპანიონს პოლარის Ab-ს, ის ისე ახლოსაა ზეგიგანტთან, რომ მისი გადაღება მხოლოდ ორბიტალმა ”ჰაბლმა” შეძლო, ისიც აპარატურის რეჟიმების გადაწყობით. პოლარის Ab-ს ორბიტული პერიოდი დაახლოებით 30 წელია. ასტრონომთა აზრით, პოლარული და მისი კომპანიონები, შესაძლებელია, ღარიბი გაფანტული ვარსკვლავური გროვის ნარჩენები იყოს.

Leave a Reply

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.