ცეფეიდები – ასტრონომების კოსმოსური შუქურები

 მეზღვაურები ორიენტირებას საზღვაო შუქურებით ახერხებენ, ასტრონომები კი კოსმოსურ შუქურებს მანძილების დასადგენად იყენებენ. კოსმოსში ასეთი შუქურების სახით გვევლინებიან პულსირებადი ცვლებადი ვარსკვლავები – ცეფეიდები.

 ეს არის ვარსკვლავების განსაკუთრებული კლასი ნათობის ცვლილების ზუსტი პერიოდებით. ყველაზე ცნობილი კოსმოსური შუქურაა პოლარული ვარსკვლავი, რომელიც ჩრდილოეთ პოლუსის მახლობლად მდებარეობს.

პოლარული ვარსკვლავი პატარა დათვის თანავარსკვლავედში.

ფოტო გადაღებულია სამხრეთ აფრიკული ობსერვატორიის ინფრაწითელი ტელესკოპით(გამოქვეყნდა 2011 წლის 24 აგვისტოს).

 გამოსახულებაზე აღნიშნულია ჩვენი გალაქტიკის ცენტრი და ორი პულსირებადი ვარსკვლავი, ცეფეიდი. ამ შუქურების ცვლად სიკაშკაშეზე ორიენტირებით ასტრონომები შორეულ ობიექტებამდე ადგენენ მანძილებს, თუმცა დროთა განმავლობაში ცეფეიდები კარგავენ მასას, ამიტომ ზოგჯერ უკვე ცნობილი მანძილების გადამოწმება ხდება საჭირო(კოსმოლოგიის სტანდარტული სანთელების გადაჭარბებული სტანდარტულობა).

ირმის ნახტომის ცეფეიდები(გამოქვეყნდა 2011 წლის 24 აგვისტოს).

 ცეფეიდები ძალიან კაშკაშა ყვითელი გიგანტები ან ზეგიგანტები არიან, რომელთა ელვარება ასჯერ აჭარბებს მზისას. ელვარების ცვლილება ერთიდან ორასი დღის განმავლობაში ხდება. პულსაციის ციკლში ცეფეიდი ხან დიდი და ცივი ხდება, ხან პატარა და გავარვარებული. ნათობა მაქსიმალურია, როცა ვარსკვლავი მინიმუმამდეა შეკუმშული და პირიქით.

Leave a Reply

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.