მთვარის ილუზია

 მიზეზთა გამო, რომლებიც მეცნიერებისთვის ახლაც უცნობია, მთვარე უფრო დიდი გვეჩვენება, როცა ის ჰორიზონტთან ახლოსაა, ხოლო თავს მაღლა პირიქით – პატარა გვგონია. სინამდვილეში კი მთვარის ზომა არასოდეს იცვლება. ეს ტვინის ოინებია, ცნობილი ”მთვარის ილუზიის” სახელით, ძველი დროიდანვე დაიმზირება და მეცნიერებს ჩიხში აქცევს.

 ერთი ვერსიის მიხედვით, ღრუბლების ყურებას სულ რაღაც რამდენიმე კილომეტრის მანძილზე ვართ მიჩვეული, თუმცა ისიც ვიცით, რომ ჰორიზონტთან ახლოს მდებარე ღრუბლები უფრო შორსაა, ვიდრე თავს მაღლა მდებარე. თუ ჰორიზონტზე იგივე ზომის ღრუბლები გამოჩნდა, როგორებიც თავს მაღლა, მაშინ ისინი ძალიან დიდები უნდა იყოს. ამიტომ ჩვენი ტვინი ავტომატურად იღებს კურსს ანალოგიურ გაფართოებაზე, რადგან ჰორიზინტთან მდებარე მთვარეს იგივე ზომა აქვს, როგორიც ჩვენს თავს მაღლა. ყველა არ ეთანხმება ღრუბლების მაგიური ძალის ვერსიას. არსებობს რამდენიმე ალტერნატიული ჰიპოთეზაც, მაგალითად, შედარება ჰორიზონტზე მდებარე ხეებთან და სხვა ობიექტებთან და თავს მაღლა მდებარე მთავრის შედარება კოსმოსის უსასრულო სივრცესთან.

 თუ არ ხართ დარწმუნებულნი, რომ ეს ტვინის შეცდომაა, შეგიძლიათ ჩაატაროთ ფოტოზე ნაჩვენები ექსპერიმენტი, მთვარის ჰორიზონტთან ახლოს და მისგან შორს მდებარეობის დროს (მთვარე მთლიანად უნდა ჩანდეს, მკლავი ბოლომდე გაშალეთ). ორივე შემთხვევაში თითიდან კალმის ბილომდე დარჩენილი მონაკვეთის სიგრძე ერთნაირი იქნება (2011 წლის 19 მარტის მთვარე პერიგეაში (დედამიწასთან უახლოესი წერტილი)).

 ჰორიზონტთან ახლოს მდებარე მთვარე უფრო დიდი გვეჩვენება, ვიდრე მაღლა ცაში. ეს, ტვინის ოინებია, ცნობილი სვადასხვა სახელებით – მთვარის ან პონზოს ილუზია, რომელიც ძველ დროშიც იყო ცნობილი, თუმცა დღევანდელ დღემდე, საზოგადოდ მიღებული ახსნა მას არ გააჩნია.

Leave a Reply

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.