ექსპედიცია ჩიკსულუბის სიღრმეში

ექსპედიცია ჩიკსულუბის სიღრმეში

  ნასას მეცნიერებმა, როგორც იქნა, ის გააკეთეს, რაზეც გეოლოგები(და ასტრონომები) ათეულობით წლები ოცნებობდნენ(Sciense). ისინი ოკეანის ფსკერზე დაეშვნენ(დინოზავრების დამღუპველი ასტეროიდის კრატერს პირველად გაბურღავენ), ერთ-ერთი ყველაზე უფრო ძველი კრატერის გულში, რომელიც, როგორც ვარაუდობენ, დინოზავრებისა და სხვა ცოცხალი არსებების დამღუპველმა, 66 მილიონი წლის წინათ ჩამოვარდნილმა გიგანტურმა ასტეროიდმა გააჩინა. ამ მოვლენამ შეუქცევადი კლიმატური ცვლილებები გამოიწვია.

 პლანეტაზე ვარდნილი ციური სხეულები, წყლის ზედაპირზე მოძრავი წრიული ტალღების მსგავს რადიალური ფორმის კრატერებს წარმოქმნის. მეცნიერებმა პირველი კვლევის შედეგები გამოაქვეყნეს, რომელიც იუკატანის ნახევარკუნძულთან(მექსიკა), ჩიკსულუბის კრატერის სახელით ცნობილი სტრუქტურის გაბურღვით მიიღეს.

 მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ დედამიწის ქერქის ქვედა ნაწილიდან ამოსული გრანიტის ლოდები, მართლაც ნალექი ქანების ზემოდან არის თავმოყრილი, რაც იმას ნიშნავს, რომ ჰიპოთეზა რადიალური კრატერების ფორმირების შესახებ დამტკიცდა. ჩიკსულუბი ერთად-ერთი ასეთი ტიპის კრატერია დედამიწაზე, მზის სისტემის სხვა პლანეტებისგან განსხვავებით. მაგალითად, ნასას მცნიერთა თქმით, მთვარეზე არსებული დარტყმითი აუზი ორიენტალი, იგივენაირად წარმოიქმნა.

ორიენტალი მთვარეზე.

 კრატერის გულში შესაღწევად, ოკენის ფსკერს ქვემოთ 670 მეტრის სიღრმემდე გაბურღვა გახდა საჭირო, რის გამოც საბურღი პლატფორმა იქნა გამოყენებული. აეთ სირრმეზ ედმებარე ქანების ნიმუშები იმ გრანიტის ფრაგმენტებს შეიცავს, რომლებიც დედამიწის ზედაპირიდან უზარმაზარმა ასტეროიდმა ამოგლიჯა. ე.წ. ” პიკიანი რგოლის” – ქვის რადიალური რგოლი კრატერის შიგნით, გაბურღვა პირველად მოხდა. ასეთი კრატერები არის მთვარეზე, მარსზე და მერკურიზეც, ხოლო დედამიწაზე ასეთი კვლევა პირველად ჩატარდა.

chiksulubi-formrioeba პიკიანი რგოლი რამდენიმე წუთში ჩნდება. დარტყმის მერევე, გამდნარი მანტია 10 კილომეტრის სიმაღლეზე ადის, ისევ უკან ეცემა და რადიალურ ზოლს რგოლს წარმოქმნის(როგორც დიდი ზომის ქვის წყალში ჩაგდებისას ხდება). ამის მერე, ქანები ცივდება და ქერქის ქვედა ფრაგმენტებისგან შემდგარ წვეროიან რგოლს აჩენს. რამდენიმე საათის მერე, გიგანტური ცუნამი, უზარმაზარ კრატერს ფსკერის ქვიშით ავსებს, რის მერეც კირის ნალექების ფომირების მილიონობით წლიანი პროცესი იწყება(დინოზავრები მაინც ასტეროიდმა დახოცა…).

Show Comments Hide Comments

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *