Posted by არწივის ნისლეულში (M16) მდებარე, რამდენიმე სინათლის წლის ზომის ცივი გაზისა და მტვრის ღრუბლები, რომლებშიც ვარსკვლავები ფორმირდება, ადრე, ედვინ ჰაბლის სახელობის კოსმოსურმა ტელსკოპმა გადაიღო.
ამ ვარსკვლავური აკვნის ახალი გამოსახულება, ამჯერად, ჯეიმს ვების სახელობის კოსმოსურმა ტელესკოპმაც გადაიღო, რომელიც მეტი სიღრმითა და გარჩევადობის მეტი შესაძლებლობით გამოირჩევა, საუკეთესოა ამ ადგილის უფრო დეტალურად შესასწავლად. ინფრაწითელ დიაპაზონში გადაღებულ ფოტოზე განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევს ნივთიერებათა შესქელებების მოწითალო ნათება, რომლებშიც გრავიტაციული შეკუმშვის შედეგად, ახალი ვარსკვლავები იბადებიან. არწივის ნისლეულამდე მანძილი 6500 სინათლის წელია. დიდი ემისიური (მანათობელი) ნისლეულის დანახვა ბინოკლით ან სამოყვარულო ტელესკოპით არის შესაძლებელი. M16 მდებარეობს ჩვენი გალაქტიკის სიბრტყეში, ნისლულებით მდიდარ ცის ნაწილში, რომელსაც გველის თანავარსკვლავედი ჰყოფს შუაზე.
კოსმოსური ტელესკოპის – “ჯეიმს ვები” (JWST), ინფრაწითელი ხედვის გამოყენებით ჩატარებულმა ახალმა კვლევამ, ასტრონომებს საშუალება მისცა შეექმნათ გაზისა და მტვრის ამ გიგანტურ სვეტებში არსებული პაწაწინა ნაწილაკების თვისებების პირველი დეტალური რუკა, რამაც მათი დაშლისგან გადარჩენის მოულოდნელი სტრატეგია გამოავლინა.
სვეტები, ახალგაზრდა მასიური ვარსკვლავებისგან შემდგარი გროვის – NGC 6611, ინტენსიური ულტრაიისფერი გამოსხივების ზემოქმედების ქვეშაა. აქამდე ითვლებოდა, რომ ასეთი ინტენსიური გამოსხივება, პოლიციკლური არომატული ნახშირწყალბადების (PAH) სახელით ცნობილ რთულ ორგანულ მოლეკულებს ანადგურებდა. ეს მოლეკულები კოსმოსური გაზების თერმულ ბალანსზე დიდ ზეგავლენას ახდენენ და უფრო რთული ნაერთების საშენ მასალას წარმოადგენენ.
თუმცა, ვების მონაცემებმა საპირისპირო გვიჩვენა. აღმოჩნდა, რომ ყველაზე დიდი და სტაბილური PAH-ები, სვეტების ყველაზე კაშკაშა ადგილებზე დაიმზირება. ეს იმიტომ ხდება, რომ ინტენსიური გამოსხივება არა მხოლოდ ანადგურებს, არამედ დამცავ პირობებსაც ქმნის: ეს რეგიონები ელექტრონების მაღალი კონცენტრაციით გამოირჩევა. ისინი სწრაფად ერწყმის იონიზებულ მოლეკულებს, ანეიტრალებს მათ და ხელს უშლის მათ დაშლას. სვეტების „მწვერვალებზე“ PAH-ები ნეიტრალური და დიდი რჩება, თითქოს დამცავ „ჭუპრში“ არიან გახვეული.
ამასობაში, უფრო ღრმა, რადიაციისგან დაცულ რეგიონებში, მოლეკულები უფრო პატარა და დადებითად დამუხტულია (ისინი კათიონებია). ამ ადგილებში, სადაც ვარსკვლავების პირდაპირი სინათლე ძლივს აღწევს, რეკომბინაციის პროცესი (ნეიტრალობის აღდგენა) გაცილებით ნელია. ეს კვლევა, რომელმაც სვეტებში PAH-ის ზომისა და მუხტის განაწილების პირველი რუკები შექმნა, ნამდვილი გარღვევა იყო იმის გაგებაში, თუ როგორ ეგუება რთული ქიმია კოსმოსის ექსტრემალურ პირობებს. მეცნიერებმა შეძლეს არა მხოლოდ თვალყური ადევნონ, თუ როგორ გადაურჩა ცალკეული მოლეკულები ინტენსიურ რადიაციულ დაბომბვას, არამედ პირველად შეაფასეს ელექტრონების სიმკვრივე ნისლეულის სხვადასხვა ნაწილში.
მარტივად რომ ვთქვათ, ვებით დაკვირვებებმა გვიჩვენა, რომ სამყაროს ყველაზე მკაცრ, რადიაციით “მცხუნვარე” კუთხეებშიც კი, მატერიას შეუძლია იპოვოს გზები ადაპტაციისა და რთული სტრუქტურის შესანარჩუნებლად, რაც ახალ ჰორიზონტებს ხსნის კოსმოსური მატერიის ევოლუციის შესწავლაში (ნაშალი სვეტები).