ასტროფიზიკოსებმა შავი ხვრელის ბრუნვის სიჩქარე გაზომეს

 ასტრონომებმა გამოთვალეს, რომ გალაქტიკა NGC 1365-ის ცენტრში მდებარე შავი ხვრელი, თითქმის სინათლის სიჩქარით ბრუნავს(BBC). მკვლევართა ჯგუფმა გუიდო რისალიტის მეთაურობით, ზემასიური ხვრელის ზომის დადგენაც მოახერხა – მისი დიამეტრი 3 მილიონ კილომეტრს შეადგენს(შავი ხვრელი). ხვრელის გარე სფეროს ბრუნვის მაღალი სიჩქარე, რისალიტის აზრით, იმაზე მეტყველებს, რომ ის ერთი ან რამდენიმე მნიშვნელოვანი მასშტაბების მატერიის შთანთქმის პროცესებით გაჩნდა.

 ბრუნვისა და ზომების დადგენა ხვრელის გარშემო მოძრავი გავარვარებული გაზების რენტგენის გამოსხივების მიხედვით მოხერხდა. მონაცემების მიღება 2012 წელს ორბიტაზე გაყვანილი რენტგენის ობსერვატორია „ნუსტარის“ საშუალებით გახდა შესაძლებელი. ახალი ტელესკოპი გამოსხივებას რენტგენის დიაპაზონის ხისტ ნაწილში ხედავს(7-დან 80 კილოელექტრონვოლტამდე ენერგიის ფოტონები), რომელიც დედამიწამდე მოსვლამდე უფრო ნაკლებად მახინჯდება.

 პროფესორი ქრისტოფერ რეინოლდსი მერილენდის შტატის უნივერსიტეტიდან თავის ნაშრომში, ასევე დაფუძნებულს ახალ მონაცემებზე, ასკვნის, რომ ზემასიური შავი ხვრელების(1) ევოლუციის გაგება გალაქტიკების განვითარების მახასიაათებლების შესწავლის საშულებას ძლევა. ზოგიერთ შემთხვევაში, როგორც რეინოლდსი თვლის, ენერგიამ(ჯეტი), რომელიც შავი ხვრელის ზრდის დროს გამოიყოფა, გალაქტიკის შემდგომი გაფართოება შეიძლება მთლიანად შეაჩეროს(კიდევ „ნუსტარზე“).

Leave a Reply

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.