გაზის იონიზაცია

გაზის იონიზაცია

 მაღალი ტემპერატურისა და სხვა და სხვა გამოსხივების ზემოქმედებით გაზებში დამუხტული ნაწილაკები ჩნდებიან.
 ეს იმიტომ ხდება, რომ გაზის ატომებიდან ერთი ან რამდენიმე ელექტრონი ამოიგლიჯება, რის შედეგადაც ნეიტრალური ატომების ადგილზე დადებითი იონები და ელექტრონები ჩნდებიან. წარმოქმნილი ელექტრონების ნაწილი ამ დროს სხვა ნეიტრალურმა ატომებმა შეიძლება ჩაიჭირონ, ამ შემთხვევაში უარყოფითი იონები გაჩნდებიან.
 გაზი ჩვეულებრივ პირობებში ელექტრულ დენს არ ატარებს. თუ მშრალ ატმოსფერულ ჰაერში კარგად იზოლირებულ დამუხტულ სხეულს მოვათავსებთ, მაგალითად, დამუხტულ ელექტრომეტრს, მაშინ მისი მუხტი დიდი ხნის განმავლობაში უცვლელი დარჩება.
 თუმცა, თუ გაზს სხვა და სხვა გარე ზემოქმედების ქვეშ მოვაქცევთ, მასში ელექტროგამტარობა შეიძლება გამოვიწვიოთ. მაგალითად, თუ დამუხტული ელექტრომეტრის ახლოს ცეცხლის ალს მივიტანთ, დავინახავთ, რომ ელექტრომეტრის მუხტი სწრაფად მცირდება. ჩვენ გაზი ელექტროგამტარი მაღალი ტემპერატურის ზემოქმედებით გავხადეთ. თუ ცეცხლის ალის მაგივრად ელექტრომეტრთან ახლოს სინათლის წყაროს მოვათავსებთ, ამ დროსაც ელექტრული მუხტის გაჟონვას დავაფიქსირებთ.
 ატომიდან ელექტრონის ამოგლეჯა(იონიზაცია) გარკვეული ენერგიის დანახარჯს მოითხოვს – იონიზაციის ენერგიას. ის ატომის აღნაგობაზეა დამოკიდებული, ანუ რომელ ნივთიერებაში ხდება იონიზაცია.
იონიზაცია გამოსხივებით. ალფა ნაწილაკი ეჯახება ატომს და ელექტრონს ამოგლეჯს, ეს უკანასკნელი კი სხვა ატომის ელექტრონს ეჯახება და მასაც აგდებს.
 იონიზატორის ზემოქმედების შეწყვეტის შემდეგ გაზში იონების რაოდენობა დროთა განმავლობაში მცირდება, საბოლოოდ კი იონები საერთოდ ქრებიან. იონების გაქრობა იმით აიხსნება, რომ იონები და ელექტრონები სითბურ მოძრაობაში იღებენ მონაწილეობას და ერთმანეთს ეჯახებიან. დადებითი იონისა და ელექტრონის შეჯახების დროს ისინი ერთმანეთისკენ მიიზიდებიან და ნეიტრალურ(არაიონიზირებულ) ატომად ერთიანდებიან. იგივე ხდება დადებითი და უარყოფითი იონების შეჯახებისას, უარყოფითი იონი დადებითს ზედმეტ ელექტრონს გადასცემს და ორივე ნეიტრალური ხდება(ე.წ. იონების რეკომბინაცია).
 დადებითი იონისა და ელექტრონის რეკომბინაციის დროს, ან ორი იონის რეკომბინაციისას, ენერგიის გარკვეული ნაწილი გამონთავისუფლდება, რომელიც იონიზაციაზე დახარჯულ ენერგიას უტოლდება. ის სინათლის სახით გამოსხივდება, რის გამოც რეკომბინაციას ნათება ახლავს თან.თუ დადებითი და უარყოფითი იონების რაოდენობა მაღლია, რეკომბინაცია ინტენსიურია და ნათებაც უფრო ძლიერი. რეკომბინაციის დროს სინათლის გამოსხივება სხვა და სხვა ფორმის გაზური განმუხტვების თანმხლები ნათების მთავარი მიზეზია.

Show Comments Hide Comments

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *