Posted by მეცნიერთა საერთაშორისო ჯგუფი, რომელიც მისიით OSIRIS-REx, დედამიწაზე დაბრუნებული ასტეროიდის, ბენუს ქანების ნიმუშებს სწავლობს, მოულოდნელ დასკვნამდე მივიდა: ამ კოსმოსური ლოდის ზედაპირის მცირე სიმკვრივე და „ფუმფულობა“ არა წვრილი მტვრით აიხსნება, არამედ ლოდებში არსებული ბზარების მკვრივი ქსელით.
ასტრონომები დიდი ხნის განმავლობაში თვლიდნენ, რომ თუ ასტეროიდს დაბალი თერმული ინერცია აქვს (რაც ნიშნავს, რომ მისი ზედაპირი ნელა თბება და სწრაფად ცივდება), ის წვრილი მტვრის ან ღორღის ფენით უნდა იყოს დაფარული. თუმცა, როდესაც ზონდი OSIRIS-REx ბენუსთან მივიდა, მან სრულიად განსხვავებული სურათი დაინახა: ასტეროიდი დიდი ლოდებით იყო მოფენილი. ამან მეცნიერები გააოგნა: როგორ შეიძლება ასეთ მასიურ ლოდებს ფხვიერი ნიადაგის თვისებები ჰქონდეს?
პასუხი, დედამიწაზე ჩამოტანილი 121 გრამი ქანის ანალიზით მიიღეს. მეცნიერებმა, ნიადაგის ნაწილაკები ორ ძირითად ტიპად დაყვეს: „კუთხოვანი“ (გლუვი, ბრტყელი კიდეებით) და „ხორკლიანი“ (უხეში, არათანაბარი). კვლევით დადგინდა, რომ კვანძოვან ნაწილაკებს ანომალიურად დაბალი თერმული ინერცია აქვთ.
მბრუნავი ბენუ OSIRIS REx-ისგან.
რენტგენის ტომოგრაფიის გამოყენებით, სპეციალისტებმა ამ ხორკლიანი ნაწილაკების შიგნით ჩაიხედეს და დაინახეს, რომ ისინი მიკროსკოპული ბზარების რთული ქსელებით იყო სავსე. ეს ბზარები იზოლატორების როლს ასრულებენ, ხელს უშლიან სითბოს გავლას, რაც ლოდს თერმულად ფხვიერი ნიადაგის მსგავსად ქცევას იწვევს. მეორეს მხრივ, კუთხოვან ნაწილაკებს უფრო მკვრივი სტრუქტურა აქვთ გრძელი, სწორი ბზარებით, რაც მათ უფრო მყიფეს და მსხვრევადს ხდის.
მკვლევარებმა ასევე ჩაატარეს ექსპერიმენტი, მათ ნიმუშები დაბზარეს. აღმოჩნდა, რომ მკვრივი, კუთხოვანი ნაწილაკები უფრო ადვილად იმსხვრევა და იშლება. თუმცა ნაწილებად, ხორკლიანი ნაწილაკები, ბზარების სიმრავლის მიუხედავად, უფრო მდგრადი აღმოჩნდა: მათი შიდა სტრუქტურა ფაზლს წააგავს, რომელშიც ქანის ფრაგმენტები მჭიდროდ არის გადაჯაჭვული, რაც ხელს უშლის ქვის დაშლას.
მეცნიერებმა დაასკვნეს, რომ ეს „დაბზარული“ გარეგნობა დედამიწაზე ნიმუშების მიწოდების შედეგი არ არის, არამედ ასტეროიდის თანდაყოლილი მახასიათებელია. ბზარები, შესაძლოა, ბენუს მშობელ სხეულში უძველესი გეოლოგიური პროცესების, მიკრომეტეორიტების შეჯახების ან მუდმივი ტემპერატურული რყევების (თერმული დაღლილობის) შედეგად წარმოიქმნა.
ეს აღმოჩენა, ჩვენს წარმოდგენას ცვლის იმის შესახებ, თუ როგორი შეიძლება იყოს ასტეროიდის ზედაპირი და მისი მთლიანი შემადგენელი. ამ ციური სხეულების შიდა სტრუქტურის კვლევა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ მეცნიერებისთვის, არამედ დედამიწაზე მათი ვარდნის აცილების მეთოდების შემუშავებისთვის: იმის ცოდნა, თუ როგორ მოიქცევა ასტეროიდი შეჯახებისას, საშუალებას გვაძლევს უფრო ეფექტურად დავგეგმოთ ტრაექტორიიდან მისი გადახრის მისიები (მისია OSIRIS-REx; “დარტსის” (DART) მიზანი მიღწეულია, დიმორფოსის ორბიტა 32 წუთით შემცირდა).