ზოდიაქოს ნათება და პირისპირნათება (Gegenschein)

 ასტროფოტოგრაფმა დამიან ფიჩმა (Damian Peach), ზოდიაქოს ნათება გადაიღო, რომელიც ირმის ნახტომის ელვარე დისკოს ნათებას კვეთს (როგორ გადავიღოთ ირმის ნახტომი).

 ზოდიაქოს ნათება მარცხნივ ჩანს. ეს საკმაოდ საინტერესო ფენომენი სუსტ სინათლეს წარმოადგენს, რომელიც მზის ჩასვლის ან ამოსვლის წინ დაიმზირება, ასტრონომიული ბინდის დაწყების წინ, ან უშუალოდ მის დამთავრებამდე. ხელოვნური განათებით დაბინძურების გამო, ძალიან ძნელი შესამჩნევია დასახლებული ადგილებიდან (კაცობრიობის ერთი მესამედისთვის უხილავი ირმის ნახტომი).

 ზოდიაქოს ნათება და ნათება ცაზე, მზის მდებარეობის საპირისპირო მხარეს, ეკლიპტიკურ სიბტყეზე (მზისა და დედამიწის შემაერთებელი წარმოსახვითი სიბრტყე) არსებული მტრვის ნაწილაკებისგან შემდგარი ლინზისმაგვარი ფორმის ღრუბელზე მზის სინათლის გაბნევით წარმოიქმნება. ამ მოვლენის პირველი მეცნიერული განმარტება 1683 წელს, ჯოვანი კასინის მიერ იქნა (საპლანეტათშორისო ავტომატური სადგური ”კასინი”) წარმოდგენილი. მას მერე კასინის ჰიპოთეზამ არა ერთი დეტალიზირება განიცადა და ახლაც საზოგადოდ მიღებულ თეორიად რჩება.

 ზოდიაქოს ნათების მოვლენის მსგავსია ე.წ. პირისპირნათებაც (“გეგენშაინ”), რომელსაც გერმანელი მკვლევარი, ალექსანდრე ფონ ჰუმბოლდტი სწავლობდა, როცა 1799-1803 წლებში, სამხრეთ ამერიკაში მოგზაურობდა, სახელიც მანვე უწოდა.

ამ ნათებების გამომწვევი მტვრის წარმოშობა გაურკვეველია, რადგან იგი ან რობერტსონ-პოინტინგის ეფექტით უნდა დამუხრუჭებულიყო მზეზე ვარდნით, ან მზისვე სინათლის წნევას განედევნა სისტემის კიდეებისკენ. მაშინ, რა ანახლებს მტვრის ღრუბელს? ნაწილაკების წყაროდ, ასტეროიდებისა და კომეტების დაქუცმაცება შეიძლება ჩაითვალოს, კომეტების მიერ მტვრის გამოტანა ოორტის ღრუბლიდან (მოკლედ მზის სისტემის შესახებ), ან მზის გვრიგვინის მტვროვანი შემადგენელი. კიდევ ერთი ვერსიის მიხედვით, პირისპირნათება შეიძლება აიხსნას დედამიწის გაზის კუდით, რომელიც პლანეტის ატმოსფეროდან მზის გამოსხივებით გაფანტული გაზებით ჩნდება. კუდი, რა თქმა უნდა, მზის საპირისპიროდაა მიმართული, ამით კი ცაზე მისი მდებარეობა შეიძლება იახსნას (ზოდიაქოს ნათების პანორამა).

Leave a Reply

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.