მეზღვაურები ორიენტირებას საზღვაო შუქურებით ახერხებენ, ასტრონომები კი კოსმოსურ შუქურებს მანძილების დასადგენად იყენებენ. კოსმოსში ასეთი შუქურების სახით გვევლინებიან პულსირებადი ცვლადი ვარსკვლავები – ცეფეიდები.
კატეგორია: ვარსკვლავი
პირველი ვარსკვლავები
ჯერ კიდევ 20 წლის წინ 7 მილიარდ წელზე უფრო ხნიერი გალაქტიკების ძალიან მცირე რაოდენობა იყო ცნობილი(ეს ზღვარი შეესაბამება კოსმოლოგიურ წითელ წანაცვლებას, რომელიც აჭარბებს ერთს). ზოგიერთი მეცნიერი ეჭვობდა კიდეც, უფრო ძველი ვარსკვლავური გროვები(გალაქტიკები) გაცილებით მეტი რაოდენობით უნდა ყოფილიყვნენ კოსმოსში.
ტარანტული და მისი მონსტრები
დაახლოებით 170 ათასი სინათლის წლის მანძილზე დედამიწიდან,
ყველაზე პატარა ვარსკვლავი
ასტრონომებმა, მზის მსგავსი ვარსკვლავის ელვარე სხივებში მისი მეწყვილე დაინახეს –
უჩვეულო სვიფტ J0243.6+6124
დედამიწიდან დაახლოებით 24 ათასი სინათლის წლის მანძილზე, თანავარსკვლავედ კასიოპეაში, ნეიტრონული
ზეანთებები მზის მსგავს ვარსკვლავებზე
იაპონელმა ასტრონომებმა აღმოაჩინეს, რომ მზისმაგვარ ვარსკვლავებზე შეიძლება სუპერანთებები – ენერგიის მძლავრი ამოფრქვევები მოხდეს. მოკლედ ამის შესახებ Nature News წერს.
დამოკიდებულება პერიოდი-ნათობა
თუ პოეტი თავის ლექსებში მუდმივად ელვარე ვარსკვლავს ახსენებს, მაშინ ეს ნამდვილად არ ეხება ცეფეიდებს.
ზაფხულის სამკუთხედის ვარსკვლავები
ეს სამი ელვარე ვარსკვლავი ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ცაზე,
ვარსკვლავი
ვარსკვლავი — ციური სხეული, რომელშიც მიდის, მიდიოდა ან წავა თერმობირთვული რეაქციები. მზეც ტიპიური ვარსკვლავია. ვარსკვლავები წარმოადგენენ მასიურ, კაშკაშა გაზის(პლაზმურ) სფეროებს. წარმოიქმნებიან გაზისა და მტვრის გრავიტაციული შეკუმშვის შედეგად. გაზების ტემპერატურა მათ სიღრმეებში მილიონობით, ხოლო ზედაპირზე ათასეულობით გრადუსია. ვარსკვლავების ენერგიის წყარო ძირითადათ თერმობირთვული რეაქციებია, ბირთვში ხდება წყალბადის ჰელიუმად გარდაქმნა მაღალ წნევასა და ტემპერატურაზე, ასეთი პირობები ძალიან დიდი მასის ცენტრზე დაწოლით მიიღება. ვარსკვლავებს სამყაროს მთავარ შემადგენელ სხეულებს უწოდებენ, რადგან მათში თავმოყრილია კოსმოსის მანათობელ ნივთიერებათა ძირითადი მასა.