დიდი გიროსკოპები

 არსებულ კომერციულ ვარიანტებზე გაცილბით მაღალი სიზუსტის გიროსკოპებს შეუძლია ზეგავლენა დააფიქსიროს, რომლითაც დედამიწის ბრუნვაზე ჰაერისა და ოკეანური ნაკადები მოქმედებს(PhysOrg).

 სივრცული ორიენტაციისა და ბრუნვის მაღალი სიზუსტით განსაზღვრა ბევრ მოწყობილობაში გამოიყენება: თანამედროვე სმარტფონებიდან, სანავიგაციო სისტემებამდე, რომლებიც სწორ კურსზე წყალქვეშა ნავებს, თვითმფრინავებსა და კოსმოსურ აპარატებს აყენებს. გერმანელმა და ზელანდიელმა მეცნიერებმა სტატია გამოაქვეყნეს, რომელშიც თავისუფალ გაყიდვაში არსებულზე მაღლი მგრძნობელობის გიროსკოპებია განხილული.

 სანავიგაციო მოწყობილობებში მათი გამოყენება ვერ ხერხდება – ისინი ძალიან დიდებია. მგრძნობელობის მომატება ზომების გადიდებით ხდება: ყველაზე დიდი გიროსკოპი 834 კვადრატული მეტრის ფართობს იკავებს. ასეთი მოწყობილობებით გაზომვების ჩატარებისას რიგი შესწორებების გათვალისწინებაა საჭირო: მაგალითად, მთვარის გრავიტაციული ზემოქმედება. თუმცა ჩიტი ბრდღვნად ღირს: ინსტრუმენტები გეოდეზიური, გეოფიზიკური, სეისმოლოგიური და ფუნდამენტური ფიზიკის დარგებში უნიკალური ექსპერიმენტების ჩატარების საშუალებას იძლევა.

 მოწყობილობებში, რომლებსაც ”დიდ წრისებურ ლაზერულ გიროსკოპებს” უწოდებენ, ლაზერის სხივები საპირისპირო მიმართულებებით, ჩაკეტილი კონტურის, წრის გასწვრივაა მიმართული. კონები სტაბილურ ინტენფერენციულ სურათს ქმნის, რომელიც სისტემის ბრუნვის მიხედვით იცვლება.

 გიროსკოპი დახრილობასაც ზომავს, რაც დედამიწის ქერქის ”გადახრების” დაფიქსირების საშუალებას იძლევა, რომლებსაც თანამედროვე სეისმომეტრები ჰორიზონტალური გადაადგილებებისგან ვერ ასხვავებენ.
giroskopi

 ასეთ გიროსკოპს, დაკავშირებულს დედამიწის ქერქთან, პლანეტის ბრუნვის სიჩქარის უმცირესი რყევების ”დანახვა” შეუძლია, რაც ლითოსფეროს, ატმოსფეროსა და ჰიდროსფეროს შორის იმპულსის მომენტის გადანაწილებასთან არის დაკავშირებული. ამით ჩვენი პლანეტის ბრუნვაზე მოქმედი ჰაერისა და წყლის ნაკადების ირიბი მეთოდით დამზერაა შესაძლებელი. დიდი წრიული ლაზერული გიროსკოპით შეიძლება გაზომვების დაზუსტება და დამატება, რომლებიც ამჟამად დედამიწის ბრუნვის ღერძის მყისიერი მდგომარეობისა და დღე-ღამის ხანგრძლივობის დასადგენად ზეგრძელი ბაზის მქონე ონტერფერომეტრებით ხდება.

Leave a Reply

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *