ასტრონომებმა დაადგინეს, რომ ზემასიური შავი ხვრელები ორმაგი ვარსკვლავების ნაწილებით ”იკვებებიან” და არა გაზით, მტვრითა და მარტოხელა მნათობებით, როგორც აქამდე ითვლებოდა(The Astrophysical Journal. მოკლედ იუტას უნივერსიტეტის პრეს-რელიზში).
კატეგორია: შავი ხვრელი
შავი ხვრელი მარკარიან 509
გამოიყენეს რა ერთბაშად ხუთი კოსმოსური ტელესკოპი, ასტრონომებმა გაარკვიეს შავი ხვრელის მიერ მისი შემომფარგვლელი გარემოდან ნივთიერებების შთანთქმის მექანიზმის დეტალები. ამის შესახებ წერს ჟურნალი Astronomy and Astrophysics, მოკლედ კი ნიდერლანედების კოსმოსური კვლევის ინსტიტუტის საიტი.
როგორ გაჩნდნენ ზემასიური შავი ხვრელები?
ასეულობით გალაქტიკაზე 5 წლიანი დაკვირვებების მერე, ასტრონომებმა დაასკვნეს, რომ შავი ხვრელების უმრავლესობა გალაქტიკების შერწყმის დროს არ გაჩენილან. მათ უმრავლესობას ცენტრში ზემასიური ხვრელი აქვს. ზოგჯერ ამ ხვრელების მასა რამდენიმე მილიარდჯერ აჭარბებს მზის მასას. ისინი პერიოდულად აქტიურები ხდებიან ხოლმე.
შავი ხვრელის მიერ პოლარიზებული გამოსხივება
ობიექტი გედი X-1 მზიდან 6000 სინათლის წლითაა დაშორებული(Marshall Space Flight Center).
ცნობილი შავი ხვრელის გვირგვინში მეცნიერებმა ძლიერად პოლარიზებული გამა-სხივების წყარო აღმოაჩინეს. მათი წარმომავლობის კვლევით კიდევ უფრო მეტი გახდება ცნობილი შავი ხვრელებისა და იმ პროცესების შესახებ, რომლებიც მოვლენათა ჰორიზონტთან ახლოს ხდება.
ქარის სიჩქარე…
ნივთიერებათა ნაკადებზე დაკვირვებისას, რომლებიც შავი ხვრელის მახლობელი სივრციდან ამოდიან, მათმა ინტენსიურობამ და სიჩქარემ ასტრონომები გააკვირვა.
კერის შავი ხვრელები მეცნიერებს ფოტონის “აწონვაში” ეხმარებიან
ფიზიკოსების საერთაშორისო ჯგუფმა დაადგინა, რომ მბრუნავი შავი ხვრელების არსებობა(კერის შავი ხვრელები), ფოტონის მასაზე გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს, ზოგიერთ თეორიებში, რომლებიც სტანდარტული მოდელის გაფართოებებად ითვლებიან(Physical Review Letters).