გალაქტიკის ნარჩენები

 

მეცნიერებმა პოტსდამის ასტროფიზიკის ინსტიტუტიდან ჩვენს გალაქტიკაში აღმოაჩინეს სხვა უფრო მცირე, მეზობელი გალაქტიკის ნარჩენები. აღმოჩენილ ვარსკვლავთა ჯგუფს მერწყულის ნაკადი უწოდეს.

 

მაგელანის პატარა ნისლეული

პორტუგალიელ მოგზაურ ფერდინანდ მაგელანს და მის მეზღვაურებს ქონდათ საკმარისი დრო სამხრეთი ცის დასათვალიერებლად, მოგზაურობდნენ რა პირველად კაცობრიობის ისტორიაში დედამიწის გარშემო. ციური მარგალიტები, რომლებიც შეუიარაღებელი თვალითაც კარგად ჩანან სამხრეთ ნახევარსფეროში, მაგელანის დიდი და პატარა ნისლეულები უწოდეს. ამჟამად ცნობილია, რომ ეს ღრუბლები არიან უფორმო პატარა გალაქტიკები – ჩვენი გალაქტიკის, ირმის ნახტომის თანამგზავრები. მაგელანის პატარა ნისლეული ზომით 15 ათასი სინათლის წლისაა და ასობით მილიონ ვარსკვლავს შეიცავს. ის დედამიწიდან 210 ათასი სინათლის წლითაა დაშორებული ტუკანის თანავარსკვლავედის მიმართულებით.

რატომ არ ვარდება დედამიწა მზეზე?(KAI)

პასუხი კითხვაზე ჩვენს მომხმარებელ KAI-ს

მართებული იქნება თუ ვიტყვით, რომ დედამიწა ყოველთვის მზეზე ვარდება, თუმცა ვერა და ვერ ახერხებს ამას. აგერ უკვე 5 მილიარდი წელია ის განუწყვეტლად მოძრაობს თავის ორბიტაზე, ამ მოძრაობაში ერთმანეთთან არის შერწყმული განუწყვეტელი მზისკენ ვარდნა და მოძრაობა(რომელიც დედამიწამ “მემკვიდრეობით მიიღი თვითონ მზის სიტემის ჩამოყალიბების ადრეულ ეტაპზე) მნათობის საწინააღმდეგო მიმრთულებით, ასეთი წონასწორობის გამო საშუალო მანძილი დედამიწიდან მზემდე თითქმის არ იცვლება.

ნისლეულები + კოსმოსური ხვრელი

პლანეტარული ნისლეული Mz3: ნისლეული ჭიანჭველა

რატომ არა აქვს ამ  “ჭიანჭველას” სფეროს ფორმა? ის ხომ პლანეტარული ნისლეულია, რომელიც მზის მაგვარმა ვარსკვლავმა ევოლუციის ბოლოს, კოსმოსში გამოტყორცნა. ასეთი ნისლეულები კი სფეროს ფორმებით არიან ცნობილნი. მიზეზი შეიძლება იყოს ცენტრიდან ძალიან მაღალი სიჩქარით მოძრავი – 1000 კმ/წმ.

როგორ გაჩნდა სამყარო და რა ძალა ამოძრავებს მასში არსებულ მატერიას?(KAI)

 ჩვენი სამყარო(ითვლება, რომ არსებობენ სხვა სამყაროებიც) 13,7 მილიარდი წლის წინათ თავმოყრილი იყო ერთ წეერტილში და ის არანაირი ნივთიერებების ნაზავს არ წარმოადგენდა. ნივთიერებები გაჩნდნენ შემდეგ, ვარსკვლავების გაჩენასთან ერთად. მსუბუქი ვარსკვლავები “მსუბუქი” ნივთიერებების წყაროებად იქცნენ(დიდი აფეთქების მერე უმსუბუქესი წყალბადის ატომი უკვე არსებობდა, ის სამყაროში ყველაზე გავრცელებული ელემენტია), ასტრონომიაში წყალბადზე და ჰელიუმზე მძიმე ნივთიერებებს მეტალებს უწოდებენ. ამ “მეტალების” და ნამდვილი მეტალების წყარო მძიმე ვარსკვლავები არიან, 3-ჯერ და უფრო მასიური ვიდრე მზეა.