პირველად აღმოჩენილი შავი ხვრელი ნამდვილად არსებობს

ასტრონომებმა დაადგინეს ზუსტი მანძილი ობიექტ გედი X-1-ამდე, ის არის ყველაზე პირველი ობიექტი, რომელიც შავ ხვრელად აღიარეს. ამის შესახებ ერთბაშად სამი ნაშრომი გამოქვეყნდა ჟურნალ The Astrophysical Journal-ში, ხოლო მოკლედ ამის შესახებ პორტალი Physics World-ი იუწეყება.

 

გრავიტაციული ლინზირება

თუ დამკვირვებელსა და ვარსკვლავს შორის ერთ ხაზზე შავი ხვრელი აღმოჩნდა, ვარსკვლავიდან გამოსხივებული სინათლე ხვრელის მახლობლად ფოკუსირდება ისე, როგორც ჩვეულებრივი გამადიდებელი ლინზას შემთხვევაში, ოღონდ ხვრელი სხივებს გრავიტაციით გადახრის და არ ახდენს მათ გარდატეხას, როგორც ამას აკეთებს ჩვეულებრივი ოპტიკური ლინზა.

 

მზეზე დაცემული შავი ხვრელები

მეცნიერებმა წარმოადგინეს მცირე მასის შავი ხვრელების, რომლებიც დიდი აფეთქებიდან ძალიან მალე წარმოიქმნენ(ე.წ. პირველადი ხვრელები) და შემდეგ დაეცნენ მზეზე, ძებნის ახალი მეთოდი.

 

 

თეთრი ხვრელი აღმოაჩინეს?

  თუ შავი ხვრელიდან უკან ვერაფერი ბრუნდება, თეთრში პირიქით, შეუძლებელია შეღწევა. თუმცა ის სამყაროში მეტერიას აფრქვევს, რომელიც სხვა სამყაროსა თუ სხვა დროში შავმა ხვრელმა შთანთქა.

უცნაური სინგულარობა

ასტროფიზიკაში ყველაზე პოპულარული ობიექტები შავი ხვრელები არიან. ყველანაირი კვლევა, მეტის-მეტად თეორიულიც კი, რომელიც ამ ობიექტებს ეხება, არა მარტო სპეციალისტებში იწვევს მუდმივ ინტერესს. Astronet.ge გთავაზობთ შავი ხვრელების თემაზე არსებულ ყველაზე საინტერესო სიახლეების მოკლე მიმოხილვას.

შავი ხვრელის მიერ პოლარიზებული გამოსხივება

ობიექტი გედი X-1 მზიდან 6000 სინათლის წლითაა დაშორებული(Marshall Space Flight Center).

ცნობილი შავი ხვრელის გვირგვინში მეცნიერებმა ძლიერად პოლარიზებული გამა-სხივების წყარო აღმოაჩინეს. მათი წარმომავლობის კვლევით კიდევ უფრო მეტი გახდება ცნობილი შავი ხვრელებისა და იმ პროცესების შესახებ, რომლებიც მოვლენათა ჰორიზონტთან ახლოს ხდება.

 

გიგანტური შავი ხვრელები შესაძლებელია კვაზი-ვარსკვლავებისგან გაჩდნენ

სამყაროს ევოლუციის ადრეულ ეტაპებზე გიგანტური შავი ხვრელები შესაძლებელია გიგანტური ვარსკვლავური ობიექტების შიგნით ჩამოყალიბდნენ. ზუსტი მოდელირებით შეიძლება დადგინდეს, თუ როგორ მოხდა მილიარდობით მზის მასის მქონე შავი ხვრელების ჩამოყალიბება სამყაროს გაჩენიდან მილიარდი წლის გასვლის მერევე(ითვლება, რომ სამყარო 13,7 მილიარდი წლისაა).

ჩვენი გალაქტიკის ზემასიური შავი ხვრელი ვარსკვლავებს აქეთ-იქეთ ისვრის

2005 წელს ასტრონომებმა მეზობელ პატარა გალაქტიკის(მაგელანის დიდი ნისლეული)მიმართულებით მოძრავი ვარსკვლავი აღმოაჩინეს, ნომრით HE 0437−5439, რომელიც დედამიწელ დამკვირვებლს 2,5 მლიონი კილომეტრი საათში სიჩქარით შორდება.

შავი ხვრელი

 ის ვარსკვლავის გრავიტაციული კოლაფსით(შიგნით ჩაშლა, ჩანგრევა)ჩნდება და შეიძლება “მკვდარი” ვარსკვლავიც ვუწოდოთ.