ვარსკვლავების სფერული გროვა M15

ვარსკვლავები ფუტკრებივით ესევიან ელვარე ვარსკვლავთგროვა M15-ს. ეს 100 000-ზე მეტი ვარსკვლავისგან შემდგარი სფერო ჩვენი გალაქტიკის ახალგაზრდობის დროინდელი ნარჩენია. ის უშორესი წარსულიდან მოყოლებული ბრუნავს გალაქტიკის ცენტრის გარშემო.

 

პირველი ვარსკვლავები ბზრიალასავით ტრიალებდნენ

ასტრონომებმა დაადგინეს, რომ სამყაროს პირველი ვარსკვლვები ღერძის გარშემო 100-ჯერ უფრო სწრაფად ტრიალებდნენ, ვიდრე ახლანდელი მათი თანამოძმეები. ამის შესახებ ინფორმაცია გამოქვეყნდა საიტ ScienseNOW-ზე.

 

 

ნეიტრონული ვარსკვლავების შერწყმა შესაძლებელია მოკლე გამა-ანთებების ენერგიის წყარო იყოს

ასტროფიზიკოსების საერთაშორისო ჯგუფმა კომპიუტერული მოდელირების საშუალებით აჩვენა, რომ ორი საკმაოდ მასიური ნეიტრონული ვარსკვლავის შეჯახება იწვევს მბრუნავი შავი ხვრელის გაჩენას, შემოფარგლულს ზემძლავრი მაგნიტური ველით, ტოროიდალური და პოლოიდალური ფორმებით.

 

„ბრტყელი ვარსკვლავები“ და ზოგიერთი ასტროტერმინი

 ნებისმიერი ზომის ვარსკვლავებს – წითელი ჯუჯებიდან ცისფერ ზეგიგანტებამდე – აქვთ სფერული ფორმა. თუმცა კოსმოსში არის საკმაოდ ბევრი ისეთი ობიექტი, რომელთაც შეეფერებათ ასეთი ექსტრავაგანტური ტიტული(ბრტყელი), მათ მეცნიერები აკრეციულ დისკოებს უწოდებენ.

ნადირობა ირმის ნახტომის მასიურ ვარსკვლავებზე

ასტრონომები მუხლჩაუხრელად აგრძელებენ ჩვენი გალაქტიკის მასიურ ვარსკვლავებზე ნადირობას. ამ გალაქტიკური მასშტაბების ძებნაში, ისინი იყენებენ ტელესკოპებს, რომლებიც გამოირჩევიან მაღალი მგრძნობელობით ინფრაწითელი და რენტგენის გამოსხივების მიმართ. ამასთან ერთად ისინი ცდილობენ დაამტკიცონ, რომ ზემასიური ვარსკვლავები რენტგენის დიაპაზონშიც ასხივებენ.

 

თერმობირთვული რეაქცია – ვარსკვლავების ენერგიის წყარო

თერმობირთვული სინთეზი – ატომური დაშლის შებრუნებული რეაქცია: უფრო პატარა ბირთვები უფრო დიდებად ერთიანდებიან. სამყაროში ყველაზე გავრცელებული რეაქცია არის წყალბადის ბირთვების თერმობირთვული გაერთიანება ჰელიუმად.

„ვარსკვლავძვრა“

  ორბიტალურმა ტელესკოპმა „კეპლერმა“ შეაგროვა მონაცემები „ვარსკვლავძვრებზე“(მიწისძვრა), ხუთასამდე მზისმაგვარი ვარსკვლავიდან. ამის შესახებ იუწყებიან ჟურნალი Sciense და პორტალი Space.com.-ი.

ვარსკვლავი ოთახის ტემპერატურით

როგორც სრულფასოვანი ვარსკვლავები, ყავისფერი ჯუჯებიც გაზური ღრუბლების კოლაფსით ფორმირდებიან (ერთ ადგილზე შეგროვება და შეკუმშვა), თუმცა ისინი თერმობირთვული რეაქციების დიდხანს შენარჩუნებას ვერ ახერხებენ არასაკმარისი მასის გამო.

სპიცერის სახელობის ორბიტალური ტელესკოპი.

 

ნეიტრონული ვარსკვლავი ცივდება

ზეახალის ნარჩენი კასიოპეია-ა ჩვენგან საკმაოდ შორს მდებარეობს – 11 000 სინათლის წელი. ამ ზეახალის აფეთქების შუქი, რაც მასიური ვარსკვლავის სიკვდილზე მეტყველებს, დედამიწაზე 330 წლის წინათ მოვიდა.ამ გამოსახულებაზე, რომელიც შედგენილია რენტგენის და ოპტიკურ დიაპაზონებში გადაღებული ფოტოებით, ვარსკვლავური გაზების “ნამსხვრევები” 15 სინათლის წლის რადიუსში გაიფანტნენ. ელვარე წყარო ცენტრში, უზარმაზარი სიმკვრივის ნეიტრონული ვარსკვლავია, ის რაც კოლაფსირებული ვარსკვლავისგან დარჩა(ზეახალი!!!).