ირმის ნახტომი ტენერიფეს თავზე

მოწმენდილ ღამის ცაზე, კარგად ჩაბნელებული გარემოდან, შესაძლებელია სუსტი მანათობელი ზოლის დანახვა. ეს ზოლი ჩვენი სპირალური გალაქტიკის, ირმის ნახტომის ვარსკვლავური დისკოა.

 

მსოფლიოში ყველაზე დიდი რადიოტელესკოპის შექმნა რეალური ხდება

პროგრამა SKA-ს შექმნაში შემდეგი ქვეყნები მონაწილეობენ: ავსტრალია, ჩინეთი, გერმანია, იტალია, ჰოლანდია, ახალი ზელანდია, სამხრეთ აფრიკა და დიდი ბრიტანეთი. ამ ქვეყნების წარმომადგენლებმა როგორც იქნა ჩამოაყალიბეს დამფუძნებელთა საბჭო, რომელიც უხელმძღვანელებს პლანეტაზე ყველაზე დიდი და ყველაზე მაღალი მგრძნობელობის ტელესკოპების სისტემის მშენებლობას. პროექტის ღირებულება 1,5 მილიარდი ევროა.

ადგილობრივი ჯგუფის ზოგიერთი გალაქტიკა

M33 – გალაქტიკა სამკუთხედში

 ჩრდილოეთის ცის პატარა თანავარსკვლავედში, სახელად სამკუთხედი, მდებარეობს სპირალური გალაქტიკა M33, რომელიც ჩვენსკენ “სახითაა” შემობრუნებული. გალაქტიკის დიამეტრი 50 000 ათასი სინათლის წელია.

კოსმოსური მასშტაბების ავარია

  შეჯახებამ, რომელიც 100 მილიონი წლის წინ დაიწყო და დღესაც გრძელდება, გაზისა და მტვრის ღრუბლებში მილიონობით ვარსკვლავის ჩამოყალიბება გამოიწვია. მათ შორის ყველაზე მასიურებმა უკვე გაიარეს განვითარების მთელი ციკლი და აფეთქდნენ როგორც ზეახალი ვარსკვლავები.

ადგილობრივი ვარსკვლავთშორისი ღრუბელი

ვარსკვლავები მარტონი არ არიან. ჩვენი გალაქტიკის, ირმის ნახტომის დისკოს 10% გაზისაგან შედგება, რომელსაც ვარსკვლავთშორისს უწოდებენ. ეს ვარსკვლავთშორისი არ არის ერთგვაროვანი, მისი დანაწევრებული სახე მზის მახლობლადაც შეიმჩნევა.

 

დიდი კანიონი მარსზე

მზის სისტემის ყველაზე ღრმა კანიონმა(მარინერი) მარსის ზედაპირი ორ ნაწილად გაყო. მისი სიგრძე 3000 კმ.-ზე მეტია, სიგანე 600 კმ. ხოლო სიღრმე 8 კმ. შედარებისთვის, არიზონას დიდი კანიონი სულ 800 კმ.-ის სიგრძისაა, სიგანე 30 კმ. სიღრმე კი 1,8 კმ.

 

კიდევ ბნელი ენერგიის შესახებ

 წინა საუკუნის დასაწყისში ალბერტ აინშტაინმა ფარდობოთობის საერთო თეორიაში შემოიღო დროისგან დამოუკიდებელი სიდიდე, ე.წ. კოსმოლოგიური მუდმივა, რომელიც აღნიშნა ბერძნული ასო „ლამბდათი“-Λ. Λ იყო ფორმალური კონსტანტა, რომელშიც აინშტაინი ვერავითარ ფიზიკურ აზრს ვერ ხედავდა.

ირმის ნახტომი მიკროტალღურ დიაპაზონში

ჩვენი გალაქტიკა — ირმის ნახტომი. ამ ხელოვნურად შეფერადებულ პანორამულ ფოტოზე ის გვერდხედით მოჩანს. ეს არის მიკროტალღური გამოსხივების მონაცემებით შედგენილი მთლიანი ცის რუქა, პლანკის სახელობის კოსმოსური ობსერვატორიის ერთი წლის მუშაობის შედეგი.

 

პულსარის ხელი

  მაშინ როცა სხვა პულსარები ბერდებიან, პულსარი PSR B1509-58 ახალგაზრდად გამოიყურება. სინათლე, რომელიც ამ ზეახალის აფეთქების მერე გამოსხივდა, დედამიწამდე მინიმუმ 1700 წლის მერე მოვიდა. დამაგნიტებული, 20 კილომეტრი დიამეტრის ნეიტრონული ვარსკვლავი 7 ბრუნს აკეთებს წამში ღერძის გარშემო.